Skip to main content
Other
Kατεδαφιζόμεθα ή καταρρέει ένα ιδεολόγημα
(2008)
  • Nicos Trimikliniotis
Abstract

Kατεδαφιζόμεθα ή καταρρέει ένα ιδεολόγημα Στο απόηχο της πρώτης και σ’ αναμονή της δεύτερης συνάντησης των δύο ηγετών, του κ. Χριστόφια και κ. Ταλάτ, «ξέσπασε» ή μάλλον «κατασκευάστηκε» από κάποια μίντια (και τις εμπρηστικές δηλώσεις από διάφορους) μια έξαλλη «συζήτηση» γύρω από την εγκύκλιο του Υπουργού Παιδείας. Μάλλον καταλάγιασε, προσωρινά τουλάχιστον, αλλά θα σιγοκαίει καθώς προχωρούν οι συνομιλίες. «Αλλού μας τρώει» λοιπόν… Αξίζει ωστόσο να πάρουμε κάτι από τις αντιδράσεις από μια εγκύκλιο που λέει τα αυτονόητα, κι απλά θέλει να εφαρμόσει στην πράξη αυτά που προφανώς ψευδώς διακηρύσσαμε. Γι’ αυτό και παίρνουμε στα σοβαρά τα τραγελαφικά που ζούμε κι υποσχόμαστε στο επόμενο τεύχος 24 να κάνει μια σφαιρική ανάλυση περί συμφιλίωσης και παιδείας. Στο παρόν τεύχος πάντως δημοσιεύουμε αυτούσιο το ουσιαστικό μέρος της εγκυκλίου του Καθηγητή Αντρέα Δημητρίου, υπουργού Παιδείας: πρόκειται για ένα υπουργό που δεν ενέδωσε στις προκλήσεις κι απάντησε με ήπιο κι επιστημονικό πολιτικό λόγο. Αξίζει ωστόσο να αποδομηθεί κι ο αντίθετος πολιτικό λόγος, όπως για παράδειγμα ο λόγος της κας Αγγελίδου, πρώην υπουργού, η οποία αισθάνεται να καταρρέει ο κόσμος της, να κατεδαφίζεται. Ακολουθούν δύο κείμενα που αποδομούν, το καθένα με τον δικό του τρόπο, τον κόσμο ενός καταρρέοντος ιδεολογήματος. Ενώ αισθάνονται να «κατεδαφίζεται» ο κόσμος ορισμένων, ξεσπαθώνει ο προκαθήμενος της εκκλησίας απειλώντας να βάλει την παιδεία «υπό διωγμό», αν δεν συνετιστεί η πολιτεία ώστε να φροντίσει να διδάσκει «ελληνοπρεπώς». Στον σουρεαλιστικό κόσμο της Κύπρου του 21ου αι. αρχιερέας με λαϊκό έρεισμα της τάξης 5% απειλεί, αν είναι ποτέ δυνατόν, τον αρμόδιο υπουργό: «κάτω τα χέρια από την παιδεία». Ίσως φταίει η περισσή πονηριά και εκπαίδευση στις Βυζαντινές ίντριγκες, κι οι ευρείες ενασχολήσεις με τα πάντα εκτός από τα της εκκλησίας από τις μπίζνες και το πολιτικό πρόβλημα μέχρι την λειψυδρία και τις προεδρικές εκλογές». Ίσως πάλι να φταίει η «ελληνοπρεπής παιδεία» από την οποία γαλουχήθηκε ο Χρυσόστομος ο Β’ (κι άλλοι) πιστεύουν ακόμα στα διαφορά ξεπερασμένα ιδεολογήματα που θυμίζουν τα χουντικά κελεύσματα και τα φαντάσματα που κτίζουν μια ανασφαλή ταυτότητα. Είναι πλέον πασιφανές κι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι πέραν από τις διακηρύξεις περί «ανθρωπιστικής παιδείας», η οποία έτσι κι αλλιώς ερμηνεύεται «ελληνοπρεπώς» εθνοκεντρικά τουλάχιστον από το 1962 (βλ. Σπυριδάκι Η Ανθρωπιστική Παιδεία και αι Κατευθύνσεις της Εν Κύπρω Εκπαιδεύσεως, Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση), υπάρχουν σοβαρότατα στοιχεία που χαρακτηρίζονται από εθνικισμό και ρατσισμό, κυρίως σε σχέση με την (επίσημη) Ιστορία. Έχουμε μια Ιστορία που οικοδομήθηκε στο ψέμα, την μονόπλευρη απεικόνιση και τα τεράστια κενά – γι’ αυτό και υπάρχει τόσος φόβος κι ανασφάλεια μην τυχόν κι «αγγίξουμε τα βιβλία Ιστορίας». Τι φετιχισμός κι αυτός με τα εγχειρίδια, σάμπως και δεν γράφτηκαν από κάποιους ανθρώπους πριν κάποια χρονάκια! Οι τουρκοκύπριοι έχουν ήδη αλλάξει τα δικά τους βιβλία, σ’ εμάς απαγορεύουν να μιλήσουμε καν γι’ αυτό… Η ιστοριογραφία μας αντί να συμβάλλει την προώθηση της φιλίας, συνεργασίας και συμφιλίωσης προαγάγει το φυλετικό κι εθνοτικό μίσος πίσω από βαρύγδουπες διακηρύξεις του τύπου «δεν ξεχνώ κι αγωνίζομαι». Το παραμύθι ότι ασπίδα της «εθνικής ταυτότητας σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα» είναι το ψέμα, η μυθολογία και το παραμύθιασμα μας το σέρβιραν για χρόνια. Έτσι εμείς και τα παιδιά μας έπρεπε στο όνομα της «εθνικής ταυτότητα» μαθαίνουμε για τα «ανδραγαθήματα» του Γρίβα και του Σαμψών για να μην μάθουμε ποτέ για τις βιαιότητες κατά των τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας κατά την περίοδο 1963-1974. Ενώ γίνεται αναφορά στα «αιματηρά επεισόδια της Κοφίνου» και ότι «ενώ πανηγυρίστηκε αρχικά ως μεγάλη επιτυχία στην ελληνική πλευρά, στη συνέχεια προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις…», δεν αναφέρεται ούτε ένας θάνατος τουρκοκύπριου (Βλ. Ιστορία Κύπρου, Μεσαιωνική Νεότερη, Υπουργείο Παιδείας, 2006, σελ. 286). Επίσης εξακολουθεί να ονομάζει το επίσημο βιβλίο Κυπριακής ιστορίας της μέσης εκπαίδευσης «τουρκοκυπριακή ανταρσία» (Βλ. Ιστορία Κύπρου.., σελ. 280). Καθώς ξεθάβονται οι νεκροί από τους ομαδικούς τάφους οι ελληνοκύπριοι μαθητές δεν δικαιούνται καν να ξέρουν πως βρεθήκαν εκεί… Στο ίδιο βιβλίο, οι τουρκοκύπριοι ούτε καν «κοινότητα» δεν αναφέρονται ανάμεσα στις «κοινοτητατες της Κύπρου» που περιλαμβάνονται παραδόξως κι εκτός συνταγματικού πλαισίου που τις ορίζει σαν «θρησκευτικές ομάδες» η Αρμένικη, η Μαρωνίτικη κι η Λατινική - σε άλλα σχολικά βιβλία δεν υπάρχουν καν: είναι απλά «Τούρκοι»… Ευτυχώς για μας, ο θεολόγος Αντρέας Φούλιας αναδεικνύει μια άλλη ιστορία συμβίωσης θρησκειών μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα, για τα οποία το ιδεολόγημα που ονομάσαμε «Ιστορία» δεν μας λέει τίποτε. Ας μην παρασυρόμαστε κιόλας από τα Μίντια: βρισκόμαστε μπροστά από μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συγκυρία όπου διεξάγονται συνομιλίες, κινητοποιούνται οι πολίτες για την ειρήνη και την επανένωση (βλ. Αχνιώτης). Είναι αλήθεια ότι για την Ειρήνη και για να γυρίσει ο Ήλιος θέλει δουλειά πολλή, όπως μας υπενθυμίζει ο Κώστας Σιαμμάς. Ωστόσο, εκεί που βουλιάζαμε βαθύτερα στην καθημερινότητα της διχοτόμησης, μέρα με την μέρα εμπεδωνόταν η λογική του διαχωρισμού επί του εδάφους και στα μυαλά των ανθρώπων, ξαναρχίζει μια τελευταία απόπειρα για λύση. Δεν έχουμε καμιά εγγύηση για τίποτε, ούτε και ξέρουμε που θα καταλήξουν οι συνομιλίες. Ξέρουμε, όμως ότι η συμφωνημένη λύση αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα γι αυτό κι απαιτούμε αίσιο τέλος. Γι’ αυτό κι ελπίζουμε, γι’ αυτό και δικαιούμαστε να είμαστε αθεράπευτα αισιόδοξοι μέχρι τη δικαίωση.

Publication Date
Fall September 14, 2008
Citation Information
Nicos Trimikliniotis. "Kατεδαφιζόμεθα ή καταρρέει ένα ιδεολόγημα" (2008)
Available at: http://works.bepress.com/nicos_trimikliniotis/9/