Skip to main content
Unpublished Paper
“Ασφάλεια, Στρατηγική και Διαλεκτικός Ρεαλισμός: Οντολογικά και Επιστημολογικά Ζητήματα στη Συγκρότηση μιας Νέας Προσέγγισης της Διεθνούς Πολιτικής”
Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ. 100 (Γ΄), σελ. 79-113 (1999)
  • Efstathios T. Fakiolas, University of Peloponnese
Abstract
Σκοπός του άρθρου είναι η θεωρητική σύλληψη της διεθνούς πολιτικής μέσω των εννοιών της ασφάλειας και της στρατηγικής. Αντικείμενο έρευνας είναι η συγκρότηση μιας προσέγγισης που να θεμελιώνεται στην υλική οντολογική θεώρηση και στην επιστημολογική θέση ότι το υποκείμενο και το αντικείμενο δεν διαχωρίζονται. Αξιοποιώντας θεωρίες του ρεαλισμού, των οποίων το πρόβλημα είναι ότι ερμηνεύουν τη διεθνή πολιτική στη βάση ενός μόνου επιπέδου ανάλυσης, η μέθοδος έρευνας βασίζεται στη λογική της διαλεκτικής προσέγγισης μέσα από το σχήμα θέση, αντίθεση, σύνθεση. Αυτή προσπαθεί να αναδείξει τον ενιαίο χαρακτήρα αντιφατικών τάσεων, δείχνοντας πως το όλο συγκροτεί και αναπαράγει το επιμέρους και πως το τελευταίο εντάσσεται και αναδιαμορφώνει το όλο. Έτσι, το προτεινόμενο πλαίσιο ανάλυσης δεν συνιστά νέα θεωρία. Αντιθέτως, αυτό αποτελεί ένα σχέδιο οικοδόμησης της προσέγγισης του διαλεκτικού ρεαλισμού που, αν και εντάσσεται στο ρεαλισμό, θεμελιώνεται σε διαφορετική οντολογία, επιστημολογία και ερευνητική μεθοδολογία. Η οντολογική, επιστημολογική και μεθοδολογική προσέγγιση πάνω στην οποία στηρίζεται ο διαλεκτικός ρεαλισμός έχει ονομαστεί ολιστική/διαλεκτική, κύριο γνώρισμα της οποίας είναι το ότι υπερβαίνει τη διάκριση μεταξύ ολιστικής/συστημικής και ατομικιστικής/μειωτικής προσέγγισης και το ότι επιτρέπει τη με χωρίς αθροιστική λογική σύνθεση διαφορετικών επιπέδων ανάλυσης. Υπό το πρίσμα αυτής της θεώρησης, λοιπόν, η κεντρική θεωρητική θέση του άρθρου είναι ότι το διεθνές σύστημα και τα κράτη προϋποθέτουν το ένα το άλλο και διαλεκτικά παράγουν τη δυναμική της διεθνούς πολιτικής. Η ασφάλεια αποτελεί την απαραίτητη, αλλά όχι επαρκή συνθήκη, ενώ η στρατηγική την απαραίτητη και σε συνδυασμό επαρκή συνθήκη των διεθνών εξελίξεων. Συνολικά, το άρθρο προσδοκά να διευρύνει τη μεθοδολογική ατζέντα των σπουδών ασφάλειας και των στρατηγικών σπουδών στην ελληνική βιβλιογραφία από δύο απόψεις: α) η οικοδόμηση μιας προσέγγισης διανοίγει νέες θεωρητικές προοπτικές και προωθεί τη σύγκλιση ιδεών, και β) η σύνθεση των επιπέδων ανάλυσης παραπέμπει σε επιστημολογικά και οντολογικά ζητήματα με τα οποία η θεωρία διεθνών άρχισε μόλις πρόσφατα να ασχολείται.
Keywords
  • IR Theory,
  • Realism,
  • Agent-Structure Debate,
  • Ontology,
  • Epistemology,
  • Security,
  • Strategy
Publication Date
1999
Citation Information
Efstathios T. Fakiolas. "“Ασφάλεια, Στρατηγική και Διαλεκτικός Ρεαλισμός: Οντολογικά και Επιστημολογικά Ζητήματα στη Συγκρότηση μιας Νέας Προσέγγισης της Διεθνούς Πολιτικής”" Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ. 100 (Γ΄), σελ. 79-113 (1999)
Available at: http://works.bepress.com/efstathios_fakiolas/21/